HPV, czyli wirus brodawczaka ludzkiego jest jednym z najczęściej występujących wirusów przenoszonych drogą kontaktów seksualnych. Zakażenie wirusem bardzo często nie powoduje żadnych objawów i może samoistnie ustąpić. Niektóre typy wirusa, szczególnie tzw. HPV wysokiego ryzyka lub wysoko onkogenne – HPV HR), mogą jednak prowadzić do rozwoju zmian przedrakowych, a w dalszej perspektywie do raka szyjki macicy.
Dlatego tak ważne są szczepienia przeciw HPV oraz regularne badania profilaktyczne, w tym nowoczesne testy HPV HR.
W Gabinetach Gołębiewscy w Zielonej Górze zajmujemy się profilaktyką, diagnostyką i leczeniem chorób ginekologicznych, w tym diagnostyką zmian związanych z zakażeniem HPV.
Czym jest wirus HPV?
HPV (Human Papillomavirus) to grupa ponad 200 typów wirusów, które mogą zakażać skórę oraz błony śluzowe.
Nie wszystkie typy wirus są niebezpieczne. Część z nich odpowiada przede wszystkim za powstawanie łagodnych zmian, takich jak brodawki czy kłykciny kończyste. Inne określane są jako typy wysokiego ryzyka onkologicznego.
To właśnie przewlekłe zakażenie niektórymi typami wysokiego ryzyka ma kluczowe znaczenie w rozwoju raka szyjki macicy.
Wirus brodawczaka ludzkiego może być również związany z rozwojem niektórych nowotoworów sromu, pochwy, odbytu, prącia oraz gardła i jamy ustnej.
Jak można zarazić się HPV?
Do zakażenia wirusem dochodzi przede wszystkim podczas kontaktów seksualnych. Wirus może przenosić się podczas:
- stosunku waginalnego,
- stosunku analnego,
- stosunku oralnego,
- kontaktu skóra – skóra w okolicy narządów płciowych.
Do zakażenia może dojść również wtedy, gdy partner nie ma żadnych objawów.
Warto podkreślić, że dodatni wynik testu na obecność wirusa nie pozwala określić, kiedy doszło do zakażenia ani od kogo pochodzi wirus. Zakażenie może przez długi czas pozostawać bezobjawowe.
Czy zakażenie HPV daje objawy?
Najczęściej nie.
To właśnie bezobjawowy przebieg zakażenia sprawia, że regularne badania profilaktyczne są tak ważne.
Kobieta może czuć się zupełnie zdrowa, a jednocześnie mieć zakażenie wirusem wysokiego ryzyka onkologicznego. Wirus może powodować stopniowe zmiany w komórkach szyjki macicy, które początkowo nie powodują bólu ani innych dolegliwości.
Nie należy więc czekać na objawy, aby wykonać badanie profilaktyczne.
Czy HPV oznacza raka?
Nie. Dodatni wynik test HPV nie oznacza raka.
Większość zakażeń wirusem brodawczaka ludzkiego ma charakter przejściowy i jest eliminowana przez układ odpornościowy.
Ryzyko rozwoju zmian przedrakowych i raka szyjki macicy wiąże się przede wszystkim z utrzymującym się zakażeniem HPV wysokiego ryzyka.
Proces rozwoju raka szyjki macicy zwykle trwa wiem lat. Dzięki odpowiedniej profilaktyce możliwe jest wykrycie zakażenia oraz zmian przedrakowych na bardzo wczesnym etapu i ich odpowiednie leczenie.
To właśnie dlatego profilaktyka HPV jest jednocześnie profilaktyką raka szyjki macicy.
Test HPV HR – nowoczesna metoda profilaktyki
Jednym z najważniejszych elementów współczesnej profilaktyki raka szyjki macicy jest test HPV HR.
Badanie polega na pobraniu wymazu z szyjki macicy i wykryciu materiału genetycznego wirusów o wysokim ryzyku onkogennym.
Od 2026 roku test HPV HR jest podstawowym badaniem w nowym schemacie programu profilaktyki raka szyjki macicy finansowanego przez NFZ. W przypadku dodatniego wyniku z tego samego materiału może zostać wykonana cytologia płynna LBC.
Dzięki temu można wykryć infekcję wirusem wysokiego ryzyka zanim dojdzie do rozwoju poważnych zmian w komórkach szyjki macicy.
HPV HR a cytologia – czy to to samo?
Nie.
Test HPV HR wykrywa obecność wirusa wysokiego ryzyka, natomiast cytologia ocenia komórki pobrane z szyjki macicy.
Oba badania pełnią więc różne funkcje.
W aktualnym programie profilaktyki raka szyjki macicy NFZ test HPV HR z genotypowaniem jest badaniem podstawowym. Jeżeli wynik jest dodatni, z tego samego materiału wykonywana jest cytologia na podłożu płynnym (LBC).
W praktyce oznacza to, że można najpierw wykryć czynnik ryzyka, a następnie sprawdzić, czy zakażenie doprowadziło już do zmian w komórkach szyjki macicy.
Co oznacza dodatni wynik HPV HR?
Dodatni wynik HPV HR nie oznacza, że pacjentka ma raka.
Oznacza, że w pobranym materiale wykryto typ wirusa należący do grupy wysokiego ryzyka onkologicznego.
Dalsze postępowanie zależy między innymi od:
- rodzaju wykrytego typu wirusa,
- wyniku cytologii,
- wcześniejszych wyników badań,
- wieku pacjentki,
- wywiadu ginekologicznego.
W zależności od sytuacji lekarz może zalecić obserwację i powtórzenie badania, kolposkopię lub – jeśli jest to wskazane – pobranie wycinka do badania histopatologicznego.
Dodatni HPV to sygnał do dalszej diagnostyki, a nie powód do paniki.
Szczepienie przeciw HPV – najważniejszy element profilaktyki
Szczepienie przeciw HPV jest jedną z najskuteczniejszych metod zapobiegania zakażeniom typami wirusa związanymi z rozwojem nowotworów.
Największą skuteczność uzyskuje się, gdy szczepienie zostanie wykonane przed kontaktem z wirusem. Z tęgo powodu szczepienia rekomendowane są przede wszystkim dzieciom i młodzieży.
W Polsce działa powszechny program szczepień przeciw HPV. Szczepienie może dotyczyć zarówno dziewcząt, jak i chłopców.
Warto również wiedzieć, że szczepienie przeciw HPV nie zastępuje badań przesiewowych.
Nawet zaszczepiona kobieta powinna wykonywać badania profilaktyczne szyjki macicy zgodnie z aktualnymi zaleceniami.
Czy można szczepić się przeciw HPV jako osoba dorosła?
Tak.
Rozpoczęcie współżycia nie oznacza, że szczepienie przestaje mieć sens. Kobieta lub mężczyzna mogli mieć kontakt tylko z jednym z typów HPV, podczas gdy szczepionka chroni przed większą liczbą typów wirusa.
Decyzję dotyczącą szczepienia osoby dorosłej warto omówić indywidualnie z lekarzem.
Czy prezerwatywa chroni przed HPV?
Prezerwatywa zmniejsza ryzyko infekcji, ale nie chroni przed zakażeniem w 100%.
Wirus może znajdować się również na skórze okolic intymnych, które nie są zakryte przez prezerwatywę.
Dlatego najlepsza strategią profilaktyki jest połączenie kilku metod:
szczepienie przeciw HPV + bezpieczne kontakty seksualne + regularne badania profilaktyczne.
HPV a ciąża
Samo zakażenie wirusem zazwyczaj nie umożliwia zajścia w ciążę.
Jeżeli przed ciążą lub w trakcie ciąży wystąpił nieprawidłowy wynik HPV lub cytologii, sposób dalszego postępowania powinien być ustalony indywidualnie przez lekarza.
Kobiety planujące ciążę powinny pamiętać o aktualnych badaniach profilaktycznych szyjki macicy.
HPV – najczęściej zadawane pytania
Czy dodatni HPV oznacza zdradę?
Nie. Wynik badania nie pozwala ustalić, kiedy doszło do zakażenia ani od kogo pochodzi wirus.
Czy HPV można wyleczyć?
Nie istnieje lek, który usuwa sam wirus HPV z organizmu. W wielu przypadkach układ odpornościowy eliminuje zakażenie samoistnie. Leczeniu podlegają natomiast zmiany wywołane przez wirusa.
Czy po dodatnim HPV trzeba wykonać kolposkopię?
Nie zawsze. O konieczności kolposkopii decyduje lekarz na podstawie rodzaju wykrytego wirusa, cytologii i pozostałych informacji klinicznych.
Czy można mieć HPV bez żadnych objawów?
Tak. Jest to bardzo częsta sytuacja.
Czy szczepienie przeciw HPV chroni przed rakiem szyjki macicy?
Szczepienie znacząco zmniejsza ryzyko zakażenia typami HPV odpowiedzialnymi za rozwój wielu nowotworów, w tym raka szyjki macicy. Nie eliminuje jednak całego ryzyka, dlatego zaszczepione kobiety również powinny wykonywać badanie przesiewowe.
Kiedy warto zgłosić się do ginekologa?
Warto umówić się na konsultacje ginekologiczną, jeśli:
- otrzymałaś dodatni wynik HPV HR,
- cytologia wykazała nieprawidłowości,
- zalecono Ci wykonanie kolposkopii,
- dawno nie wykonywałaś badań profilaktycznych,
- chcesz dowiedzieć się czy powinnaś wykonać test HPV,
- chcesz omówić szczepienie przeciw HPV,
- planujesz ciążę i chcesz sprawdzić aktualność badań profilaktycznych,
- występują krwawienia po stosunku lub inne niepokojące objawy.
Profilaktyka HPV w Gabinetach Gołębiewscy w Zielonej Górze
W Gabinetach Gołębiewscy – Prywatnym Gabinecie Ginekologicznym Bartłomieja Gołębiewskiego w Zielonej Górze zapewniamy indywidualne podejście do pacjentki oraz kompleksową opiekę ginekologiczną.
Bartłomiej Gołębiewski jest specjalistą ginekologii i położnictwa oraz specjalistą ginekologii onkologicznej. W swojej praktyce zajmuje się między innymi profilaktyką i diagnostyką chorób ginekologicznych oraz nowotworów narządów płciowych.
W ramach prywatnej opieki ginekologicznej dostępne jest również badanie cytologii płynnej LBC wraz z testem HPV HR obejmującym 14 wysokoonkogennydh typów wirusa.
Jeżeli masz dodatni wynik HPV, nieprawidłową cytologię albo po prostu chcesz zadbać o profilaktykę raka szyjki macicy, warto omówić sytuację z ginekologiem.
Nie czekaj na objawy. Profilaktyka jest najprostszym sposobem, aby wykryć zagrożenie odpowiednio wcześnie.
Gabinety Gołębiewscy – Prywatny Gabinet Ginekologiczny Bartłomiej Gołębiewski
Umów konsultację ginekologiczną
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji lekarskiej. Zasady programów profilaktycznych mogą ulegać zmianom.
